Sosyal Devlet İlkesi Gereği: Kadınlar İçin Doğum Borçlanmasında Eşitlik Sağlanmalı

Kadın sigortalıların doğum borçlanmasına ilişkin mevcut uygulama, sosyal güvenlik sisteminde önemli bir eşitsizlik ve mağduriyet alanı oluşturmaktadır. Özellikle sigortalılık başlangıcından önce gerçekleşen doğumların borçlanma kapsamı dışında bırakılması, yüz binlerce kadının emeklilik sürecini olumsuz etkilemektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41. maddesi uyarınca kadın sigortalılara, üç çocuğa kadar her biri için 720 gün olmak üzere toplam 2160 gün doğum borçlanması hakkı tanınmıştır. 2014 yılında yapılan düzenleme ile bu hak, 4A, 4B ve 4C kapsamındaki sigortalıları kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Ancak uygulamada doğum borçlanması, yalnızca sigortalılık başlangıcından sonra gerçekleşen doğumlar için geçerli kabul edilmektedir. Bu durum, sigorta öncesi doğum yapan kadınların söz konusu süreleri borçlanamamasına neden olmakta ve sistematik bir hak kaybına yol açmaktadır.

Diğer taraftan, erkek sigortalıların sigorta başlangıcından önce gerçekleştirdikleri askerlik hizmet sürelerini borçlanabilmeleri ve yurt dışında ev hanımı olarak geçirilen sürelerin borçlanma kapsamında değerlendirilmesi, mevcut düzenlemenin eşitlik ilkesi bakımından yeniden ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.

Değerlendirme

Mevcut uygulama:

Öneri

5510 sayılı Kanun’un 41. maddesinde yapılacak düzenleme ile, kadın sigortalıların sigorta öncesi doğum sürelerinin de borçlanma kapsamına dahil edilmesi gerekmektedir.

Sonuç

Söz konusu düzenlemenin hayata geçirilmesi, sosyal güvenlik sisteminde hakkaniyetin sağlanması, cinsiyet temelli farklılıkların giderilmesi ve kadın sigortalıların emeklilik haklarına daha adil koşullarda erişebilmesi açısından önem arz etmektedir.

 

Cengiz ÖZKAN

İş ve Sosyal Güvenlik Müşaviri