KADIN ÇALIŞANLARIN SİGORTALILIK ÖNCESİ DOĞUM BORÇLANMA MAĞDURİYETLERİNE SON VERİLMELİ!

16.11.2026
 

 

3 ÇOCUĞA KADAR / Her çocuk 720 gün                                                                                                                                
TOPLAM 2160 GÜN / Borçlanma imkânı

GİRİŞ

Ülkemizde Sosyal Güvenlik Sisteminde bulunan her birey için kanun koyucu sosyal devlet anlayışı içinde emekliliklerini belirli şartlar dahilinde sağlamak üzere farklı borçlanma metotları geliştirerek kanunlaştırmıştır.

DOĞUM BORÇLANMASI NEDİR?

Bunlardan birisi olan kadınlara sağladığı dünyaya getirdiği 3 çocuğa kadar her çocuk için 720 olmak üzere toplam 2160 gün borçlanma imkânı getirmiştir. Daha önce 4A kapsamında olan kadınlara sağlanan bu imkân 2014 yılında yapılan yasal değişiklik ile 4B ve 4C statüsünde bulunan kadınlara da sağlanmıştır.

MAĞDURİYET NEREDE?

Yalnız bu imkân Sosyal Güvenlik mevzuatı hükümlerine istinaden stajyer olarak işe başlayanlar ile birlikte ilk defa 4A, 4B ve 4C'ye tabi olunan süreden sonraki doğumlar için geçerli olduğu için yüz binlerce kadının mağduriyeti söz konusudur.

5510 SAYILI YASA - MADDE 41

5510 sayılı Yasanın 41. maddesinin başlığında, Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlar mevcut kanunun ilgili bentlere göre borçlanabileceği kabul edilmiştir. İlk bakışta borçlanma hükümlerinin, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğünden itibaren sigortalı sayılanları veya 5510 sayılı Yasaya göre sigortalılığı devam edenler hakkında uygulanacağı söylenebilir. Ancak, Yasanın geçici 7. maddesi hükmüne göre, aylıkların hesabında 41. maddeye ve 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı Kanuna göre yurtdışında ev hanımı olarak geçen süreler için yapılan borçlanmaların tümünün hizmetten sayan ilk ülke vatandaşı olan yüz binlerce kadının sigortalı oldukları süreden önce yapmış oldukları doğum sürelerini borçlanamamaktadırlar.

ERKEKLERLE EŞİT DEĞİL!

Kadın sigortalıların doğum borçlanması 01.10.2008 tarihinden itibaren ilk defa getirildiğinde zamanın Çalışma Bakanı "Erkeklerin askerlik borçlanması gibi kadınlarımıza da doğum borçlanması hakkı getiriyoruz" maalesef doğru çıkmamıştır. Erkeklerin sigortalı olmadan öncesi yapmış olduğu askerlik hizmetine karşılık süreleri borçlanırken kadın sigortalılar sadece sigorta başlangıcından sonraki doğumlarını borçlanabiliyorlar ve halen böyle devam etmektedir.

ÇÖZÜM ÖNERİSİ

Konunun çözümü iktidarda eğer istenilen doğum oranını arttırmak ise çözüm yollarından bir tanesi de kadın bireylere şartsız çocuk doğum borçlanma getirilmesidir..!

BEKLENTİLER BOŞA ÇIKTI

Doğum borçlanması ile ilgili olarak gerek yasanın çıkış sürecinde ve gerekse daha sonra her Torba yasası öncesi ve çıkış zamanlarında doğum borçlanması hakkı yönünden bir değişiklik beklentisi hep dile getirildi.

Maalesef bunların hiçbiri gerçek çıkmadı, zira yüzbinlerce kadın sigortalı yurtdışında yaşayanlar için düzenlenen 3201 sayılı Kanun ile birlikte ev hanımlığından dolayı kazandığı emeklilik hakkından yararlananlardaki gibi çifte standart olmayacak biçimde kendileri için direkt 2-4 hatta 6 yıl erken emeklilik demek olacaktı. Özellikle de yüzbinlerce kadının mağduriyetini giderecek bu hakkın çıkmamasının nedeni; sosyal güvenlik bürokratlarının ilgili bakanı ve hükümeti yanlış bilgilendirmeleri olduğu kanaatindeyiz.

TALEP NET

Çözüm hükümette kadın sigortalı vatandaş askerlikten sonra sigortaya başlayan erkek sigortalı gibi doğum ya da doğumlarından sonra başladığı sigortalılıktan bu borçlanmaları yaparak yurtdışında yaşayan ve ev hanımlığından dolayı hizmet borçlanması yaparak borçlananlar gibi daha erken emekli olmak istiyor.

SONUÇ - ANAYASA'YA AYKIRI AYRIMCILIK

Özetle, 5510 sayılı Yasanın 41. Maddesinin ilgili bendi hükümlerine göre Yurtdışında Ev Hanımı olarak bildirilen ve borçlanması sağlanan uygulama ile (b) bendinde, askerlik ile ilgili borçlanma hakkı uygulamasında önceden sigortalı olarak tescili aranmamak, (a) bendindeki doğum borçlanmasında ise önceden sigortalı olarak tescil edilmiş olmayı aramak erkek ve kadın sigortalılar arasında bir ayrımcılıktır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasamızda ise aksine hüküm içermektedir.

ÇÖZÜM: ŞARTSIZ DOĞUM BORÇLANMASI

Sigortalılık öncesi doğumlar da borçlanmaya dahil edilmeli, kadın-erkek eşitliği sağlanmalıdır.


Cengiz ÖZKAN

İş ve Sosyal Güvenlik Müşaviri